Sosyal medyada sindirimi rahatlattığı ve karın şişliğini azalttığı iddiasıyla paylaşılan “navel pulling” yöntemi, geleneksel kökenlerine rağmen “bilim bu konuda ne söylüyor?” sorusunu gündeme getiriyor.
Yazı: Hüma Kaya
Şişkinlik, günlük yaşam konforunu doğrudan etkileyen yaygın bir sorun. Bu nedenle hızlı rahatlama vadeden yöntemler sosyal medyada kolayca karşılık buluyor. Son dönemde öne çıkan uygulamalardan biri, göbek deliğine hint yağı sürülmesi. Paylaşımlarda bu yöntemin sindirimi desteklediği, karın bölgesini daha düz gösterdiği ve hatta adet sancılarını hafiflettiği iddia ediliyor. Ancak uzman görüşleri, bu yaklaşımın etkileri konusunda daha temkinli bir tablo çiziyor.
Navel pulling nedir, nereden geliyor?
Navel pulling, karın bölgesine, özellikle de göbek deliğine hint yağı uygulanmasını ifade ediyor. Yağ doğrudan masajla sürülebiliyor ya da yağa batırılmış bezler karın üzerine yerleştirilebiliyor. Uygulama, kökenini yaklaşık 3.000 yıl öncesine uzanan Ayurveda tıbbındaki nabhi chikitsa adlı yaklaşımdan alıyor. Bu sistemde göbek, vücudun önemli enerji noktalarından biri olarak kabul ediliyor ve hint yağı kabızlık gibi sindirim sorunlarında geleneksel olarak kullanılıyor.
Ayurvedik inanışta göbekte yağların emilimini sağladığı öne sürülen “Pechoti bezi” adlı bir yapıdan söz ediliyor. Ancak modern tıp literatüründe bu bezin varlığını doğrulayan herhangi bir bilimsel kanıt bulunmuyor. Bu da yöntemin mekanizmasıyla ilgili iddiaları tartışmalı hale getiriyor.
Şişkinlik ve sindirim üzerinde etkisi var mı?
Uzmanların ortak görüşü net: Hint yağını göbek deliğine sürmenin şişkinliği azaltıcı ya da sindirimi doğrudan destekleyici bir etkisi olduğuna dair bilimsel kanıt yok. Hint yağı ağızdan alındığında, güçlü bir uyarıcı laksatif olarak bağırsak hareketlerini artırabiliyor. Hatta bu kullanım şekli, belirli koşullar altında ve kısa süreli olmak kaydıyla resmi sağlık otoriteleri tarafından da tanınıyor. Ancak yan etkileri nedeniyle ilk tercih olarak önerilmiyor.
Topikal uygulamada ise durum farklı. Hint yağı antiinflamatuar ve antioksidan özelliklere sahip olsa da, cilt yoluyla sindirim sistemine ya da iç organlara ulaşması mümkün görünmüyor. Bu nedenle göbek deliğine sürüldüğünde, şişkinliği azaltacak fizyolojik bir etki beklenmiyor. Algılanan rahatlama hissi varsa, bunun masajın kendisinden ya da geçici bir plasebo etkisinden kaynaklanması daha olası kabul ediliyor.
Olası faydalar ve dikkat edilmesi gerekenler
Göbek deliğine hint yağı sürmenin ciddi bir sağlık riski oluşturduğu düşünülmüyor. En yaygın pratik sorun, yağın giysilerde leke bırakması. Cilt hassasiyeti olan kişilerde ise kaşıntı veya kızarıklık görülebiliyor. Ağızdan alımda riskler daha belirgin. Elektrolit dengesizlikleri, kramp ve ishal gibi etkiler ortaya çıkabiliyor. Hamilelikte rahim kasılmalarını tetikleyebileceği için özellikle kaçınılması gerekiyor. İrritabl bağırsak sendromu gibi sindirim hassasiyetleri olan kişilerde de laksatif etkisi sorun yaratabiliyor.
Topikal kullanımın ise bilimsel olarak desteklenen tek olumlu yönü, cilt bakımına katkısı. Hint yağı, yağ asitleri bakımından zengin olduğu için nemlendirici bir etki sağlayabiliyor. Ancak bu etki, şişkinlik ya da sindirimle doğrudan ilişkili değil.
Şişkinliği azaltmak için kanıta dayalı alternatifler
Şişkinlikle baş etmek için sosyal medya trendlerinden ziyade, etkisi araştırmalarla desteklenen yöntemlere yönelmek daha rasyonel bir yaklaşım sunuyor. Düzenli fiziksel aktivite, bağırsak hareketlerini destekleyerek gaz ve dolgunluk hissini azaltabiliyor. Günlük kısa yürüyüşler bile bu açıdan fayda sağlayabiliyor.
Beslenme düzeni de belirleyici bir faktör. Bazı bireylerde düşük FODMAP içeriğine sahip bir diyet, şişkinlik ve sindirim şikâyetlerini azaltabiliyor. Tuz ve gazlı içecek tüketimini sınırlamak, yeterli su içmek de bağırsak fonksiyonlarını destekliyor. Karın bölgesine nazik masaj uygulamaları, özellikle kabızlığa bağlı şişkinlikte rahatlama sağlayabiliyor.
Bazı probiyotik türlerinin gaz ve şişkinlik semptomlarını azalttığına dair klinik veriler bulunuyor. Bitki çayları, özellikle nane ve papatya, bağırsak geçişini destekleyici etki gösterebiliyor. Bu tür takviyeler ve destekler söz konusu olduğunda, bireysel sağlık durumunu göz önünde bulundurmak ve uzman görüşü almak önem taşıyor.
Günün sonunda göbek deliğine hint yağı sürmek geleneksel kökenleri olan, görece güvenli bir uygulama olarak görülse de şişkinliği azaltma ya da sindirimi iyileştirme iddiaları bilimsel olarak desteklenmiyor. Şişkinlik sorunu devam ediyorsa, kanıta dayalı yaşam tarzı düzenlemeleri ve gerektiğinde profesyonel değerlendirme daha sağlıklı bir yol sunuyor.
Kaynak:
https://www.womenshealthmag.com/health/a69809068/castor-oil-belly-button-benefits
https://www.womenshealthmag.com/health/a65861898/castor-oil-bloating